Phân tích bài Tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão

**cỏ đêm** · 28-02-10, 02:45 PM

PHÂN TÍCH BÀI THƠ TỎ LÒNG CỦA PHẠM NGŨ LÃO

Đất nước ta đã trải qua mấy nghìn thu chiến đấu và đổi mới, nay đã được bình yên, nhân dân ấm no, bở cõi vững vàng. Có được như thế là nhờ công lao của người đời trước. Mà trong đó, tiêu biểu là danh tướng Phạm Ngũ Lão.”Tỏ Lòng” là một trong hai bài thơ còn lại của Phạm Ngũ Lão nêu bật khí chất Đông A mạnh mẽ ấy.

Trở ngược dòng thời gian về cuộc kháng chiến lần hai chống quân Nguyên lần hai, Phạm Ngũ Lão cho ra đời bài thơ “Tỏ Lòng” với lời thơ hùng hồn của nước Việt ta và tấm lòng quân tử nặng nợ tình.

Hoành sóc giang sơn kháp kỉ thu
Tam quân tì hổ khí thôn ngưu
Nam nhi vị liễu công danh trái
Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu.

Bước vào thời đại chiến tranh ấy, cái thời mà lửa từ trong tim trào ra như suối như thác. Quyết lòng diệt tan kẻ thù xâm lăng bờ cõi, khẳng định lại một lần nữa:”Nam quốc sơn hà Nam Đế cư”! Và khi đó, xuất hiện tư thế hiên ngan của người anh hùng đất Việt “hoành sóc giang sơn kháp kỉ thu”. Tại sao lại không cầm “dọc” ngọn giáo mà lại cầm “ngang” chứ? Bởi đó chính là tư thế hiên ngang, hùng dũng của một người anh hùng đang sẵn sàng ra trận chiến đấu. Đó chính là tư thế ưỡn ngực tự hào mà rằng mình là dân đất Việt và mình sẵn sàng hy sinh để bảo vệ bờ cõi Việt, bảo vệ nhân dân Việt, bảo vệ non sông gấm vóc ngàn thu này. Và cũng chính tư thế này đã lấn át cái không gian bao la rộng lớn của giang sơn. Vừa tạo nên một hình tượng dũng mãnh, vừa nêu lên một khí thế bất khả chiến bại của quân ta lúc bấy giờ. Ở câu thơ này, tác giả đã khéo léo sử dụng ngôn từ để vẽ nên một người chiến sĩ rừng rực khí thế Đông A!

Ấy chỉ mới là một người chiến sĩ, vậy còn cả đội quân, cả tam quân thì sao? “Tam quân tì hổ khí thôn ngưu”. Ta có thể hiểu ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu hay ba quân khí mạnh lấn át cả sao Ngưu. Và chăng, khi vừa đọc lên câu thơ thì ai nấy đều đã cảm nhận được cái khí thế hùng dũng ra trận quyết chiến ấy. Cái khí thế mà cả sao trời cũng phải cúi mình nhún nhường, cái khí thế mà một con trâu to thật to cũng phải bị nuốt trôi một cách dễ dàng. Chứng tỏ một điều rằng khí thế hùng mạnh này sẽ ngày càng tăng thêm nhiều hơn nữa theo chiều hướng chiến đấu. Cũng bởi ngon lữa khát khao tự do cháy bỏng trong tim mỗi con người đất Việt đang phừng phực cháy, không chỉ là một ngọn lửa mà hàng trăm hàng ngàn ngọn lửa gộp lại với nhau thành một biển lửa. Một biển lửa đốt cháy mọi âm mưa của kẻ thù, một biển lửa phá tan mọi gông cùm xiềng xích hàng trăm năm qua, một biển lửa đốt cháy niềm khát khao độc lập tự do… Và thế, với lửa trong tim và khí chất “Đông A” hùng dũng. Nhân dân Việt “cầm giáo” xông pha trận mạc, chiến đấu và mang hạnh phúc, bình yên đến với quê nhà…

Tiếp theo sau đó, Phạm Ngũ Lão chợt nhận ra rằng mình còn một món nợ rất lớn, mà cả đời ông cũng chưa chắc trả hết, đó là nợ công danh. “Nam nhi vị liễu công danh trái”. Một món nợ mà chỉ có người nam nhi, quân tử mới cảm thấy rằng mình không bao giờ trả đủ. Là tại sao vậy? Tại sao lại chiến đấu hết mình, bất chấp hy sinh… mà vẫn cảm thấy không sao trả hết nợ? Đó là bởi vì đất nước chưa hết mối lo, nhân dân chưa hết đói khổ, vậy thì sao có thể yên vị mà vui chơi được! Vậy nên món nơ ngàn đời này vẫn phải trả, trả đến khi nào không thể trả nữa thôi. Tác giả đã trải lòng mình theo bài thơ, đã tâm sự, đã truyền đạt hết những gì ấp ủ trong lòng. Phía sau cái hào khí vững mạnh ấy, là một con người còn nặng nợ công danh, nặng tình, nặng nghĩa. Luôn suy nghĩ, đắng đo vì nước vì dân. Bởi thân “làm trai cho đáng nên trai”, cho đáng với đất nước ngàn thu này! Cho đáng với Vũ Hầu Gia Cát Lượng! Để không phải “thẹn” khi nghe chuyện vũ Hầu nữa. Để những chiến tích còn có thể lưu vang ngàn đời, để người đời sau còn nhớ về một người anh hùng hết mình hy sinh vì nước vì dân.

Cả bài thơ là một giọng điệu oai hùng, dũng mãnh ào ào khí thế ra trận. Với nghệ thuật dùng từ ngữ giàu hình ảnh, mang đậm khí chất Đông A.

Lại trở về với hiện tại, bước ra khỏi màn sương lịch sử, ta đã làm gì cho đất nước này chưa? Ta đã có giữ lại khí thế Đông A ấy không? Ta đã hy sinh gì cho đất nước này? Vẫn chưa…món nợ ấy ta vẫn chưa trả…chưa trả hết đâu…
________________________________

Mình làm bài này có gì sai sót mong đc sự nhiệt tình góp ý của các bạn :big_smile:

View more random threads:

**Butchi** · 28-02-10, 03:25 PM

Rất hoan nghênh tinh thần học tập của Cỏ Đêm. Bài làm của em rất khá, tuy nhiên có một số điểm cần lưu ý sau đây.

1. Cách hành văn cần lưu loát hơn, chú ý dùng từ để tránh lặp lại.

2. Có một số lỗi chính tả sau, anh đã biên tập cho em rồi nhưng anh liệt kê để em nhớ:

- quân sỉ --> quân sỹ
- hiên ngan --> hiên ngang
- vã chăng --> vả chăng
- cuối mình nhúng nhường --> Cúi mình nhún nhường
- Gia Các Lượng --> Gia Cát Lượng
- màng sương lịch sử --> màn sương lịch sử.

Để viết đúng chính tả, em hãy học thêm TẠI ĐÂY.

Chúc em học tốt. .

**cỏ đêm** · 28-02-10, 03:30 PM

rất cám ơn anh bút chì nhắc nhở ^^
và em cũng biết đây là 2 điểm yếu lớn nhất của em nên em đang cố gắng sửa chửa .

**Butchi** · 28-02-10, 03:33 PM

Nguyên văn bởi cỏ đêm

rất cám ơn anh bút chì nhắc nhở ^^
và em cũng biết đây là 2 điểm yếu lớn nhất của em nên em đang cố gắng sửa chửa

Hi! Mình phân tích luôn câu này nha.

Thứ nhất là từ bút chì em phải viết hoa (Bút Chì) vì đó là nick name của anh chứ không phải cái bút chì.

Thứ hai là "sửa chữa" chứ không phải "sửa chửa".

Còn những cái khác nữa chứ chưa phải hết đâu...:boss: .

**cỏ đêm** · 28-02-10, 03:37 PM

Nguyên văn bởi Butchi

Hi! Mình phân tích luôn câu này nha.

Thứ nhất là từ bút chì em phải viết hoa (Bút Chì) vì đó là nick name của anh chứ không phải cái bút chì.

Thứ hai là "sửa chữa" chứ không phải "sửa chửa".

Còn những cái khác nữa chứ chưa phải hết đâu...:boss:

:oh: xin lỗi về cái tên nhá :pudency: mà cũng đâu phải ai cũng có thể đúng hết đâu:angry: .

**Thandieu2** · 28-02-10, 03:38 PM

Nguyên văn bởi Butchi

Hi! Mình phân tích luôn câu này nha.

Thứ nhất là từ bút chì em phải viết hoa (Bút Chì) vì đó là nick name của anh chứ không phải cái bút chì.

Thứ hai là "sửa chữa" chứ không phải "sửa chửa".

Còn những cái khác nữa chứ chưa phải hết đâu...:boss:

Em àh, Thứ nhất em phải viết là Butchi chứ không phải (Bút Chì) như anh ấy nói đâu. Vì nick name của anh ấy là Butchi cơ mà. Bài viết của em rất khá, em cũng giống anh đó là .. hay sai lỗi chính tả trong quá trình đánh máy. Cố gắng lên em nhé, chúc em học tốt.

:beat_brick: Như nè gọi là Spam :beat_brick: .

**cỏ đêm** · 28-02-10, 04:40 PM

mà sẳn đây anh chị có thể giúp em chỉ ra những lổi diễn đạt của em có đc không?
để em dễ dàng sửa chữa lại .

**libra641** · 23-12-11, 10:45 AM

bài này ngon đây .

**van hoc hay** · 23-12-11, 03:59 PM

bài này hay nhưng ngắn quá! .

**Phong Cầm** · 23-12-11, 09:38 PM

Theo tôi thì bạn đã mắc những lỗi như sau.
Lỗi dùng từ : Nam Đế -> nam đế , không viết hoa vì đây không phải danh từ riêng mà chỉ là danh từ chỉ chung các vị vua nước ta.
Lỗi diễn đạt: Một bài phân tích không nên sử dụng các từ biểu thị cảm xúc rõ ràng như: "to thật to" và lặp từ "sao" rất nhiều đoạn phân tích chí hướng PN.Lão.
Diễn đạt không chính xác ở chỗ nữa đó là "để không phải thẹn vs GCL nữa". GCL là nhân vật lịch sử được nhiều người hâm mộ, ông có công lớn(chủ yếu) trong việc giúp Lưu Bị phục lại nhà Hán. Khi PNL nghe chuyện Vũ Hầu, so công lao của mình làm cho đất nước, làm cho vua với công lao và những chiến tích mà GCL đã giúp Lưu Bị thì ông thấy chiến công, công sức của mình bỏ ra vẫn chưa thấm vào đâu cả. Vì vậy mà ông thấy thẹn, nhưng không phải thẹn vs GCL (vì GCl không có liên quan đến ông cũng như đất nước này nên không việc gì fai thấy thẹn cả), có chăng đó là thẹn vs đất nước, vs nhân dân và vs vua đã hết lòng tin tưởng và giao trọng trách cho ông. Món nợ công danh vẫn chưa trả xong được.

Khi phân tích một bài thơ làm theo thể thất ngôn tứ tuyệt , có phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ, bạn phân tích không những phải bám sát vào nội dung trong phần dịch thơ mà phải đọc cả phần dịch nghĩa, vì nhiều bài thơ phần dịch nghĩa không sát , không làm toát lên được thần thái, cái hay bài thơ (phiên âm). Bài thơ trên, ta có thể hiểu như sau :

Tỏ lòng
Cầm ngang ngọn giáo đứng giữa non sông đã vừa mấy thu rồi,
Quân đội (3 cánh quân) dũng mãnh như hổ báo khí thế nuốt trôi trâu.
(hoặc: Quân đội như hổ báo làm át cả sao ngưu đẩu)
Thân nam nhi ở đời chưa trả xong được món nợ công danh,
Luống thẹn( xấu hổ) khi nghe người đời nhắc đến (nói về) chuyện Vũ Hầu.

Vậy nên trước khi nói đến nghĩa đen, nghĩa bóng của bài thơ, bạn phải tập trung tìm hiểu các tín hiệu nghệ thuật, từ ngữ, nhịp điệu câu thơ trước. Nên có sự so sánh, nêu ra các ý hiểu khác nhau về câu thơ, ý thơ. Như khi bạn phân tích về sức mạnh quân đội nhà Trần, có phần gượng ép và quá bám sát đến nghĩa đen của câu thơ. Ở đây, nhà thơ so sánh khí thế quân đội hùng mạnh như hổ báo có sức áp đảo lấn át được cả sao ngưu , sao đẩu hoặc cũng có thể hiểu là khí thế nuốt trôi trâu. Sức mạnh này ở đâu có được, đó là từ sự đồng lòng của toàn quân, toàn dân, sự hết lòng của 3 quân tướng sĩ phò vua, giúp nước để đuổi quân giặc ra khỏi bờ cõi, lấy lại bình yên cho nhân dân. Và trên hết, động lực đó xuất phát từ lòng yêu quê hương, đất nước, yêu hòa bình. Đây là cuộc hiến tranh chính nghĩa của nhân dân ta. Sau đó bạn phân tích ra chí nam nhi của tác giả....

Ðề tài: Phân tích bài Tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão

LinkBack

Ðiều Chỉnh

Display

Phân tích bài Tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão

View more random threads:

Shin Gem

Shin Gem

Delicacy

The Following 8 Users Say Thank You to cỏ đêm For This Useful Post:

HIDE

The Following 2 Users Say Thank You to Phong Cầm For This Useful Post:

Bookmarks

Bookmarks

Quuyền Hạn Của Bạn