LinkBack URL
About LinkBacks
Đạo lý trong luật cờ tướng
ĐẠO LÝ TRONG LUẬT CỜ TƯỚNG
Từ ngàn xưa, Cờ Tướng đã có luật làm cho cuộc cờ lành mạnh, trong sáng, khách quan. Sở dĩ những luật cờ lâu đời đến nay vẫn còn được mọi kỳ thủ tuân theo nghiêm túc là do cái đạo lý thâm sâu của nó.
Đó là những luật sau đây:
- Cấm ngoại thủy
- Hắc giả tiên hành
- Chiếu bất quá tam
- Quân xa không chiếu hậu
- Trống tướng
- Cầu hòa
- Lấy bên phải làm chuẩn (lẽ phải)
Người nghiên cứu cờ tướng nặng về việc tranh thắng, mà nhẹ về nghiên cứu lý luận kỳ đạo, nên việc phổ biến đạo lý các luật này rất ít tài liệu.
CẤM NGOẠI THỦY
Cuộc cờ giống như cuộc chiến đời thường. Khi hai nước ở trong tình trạng có chiến tranh, vấn đề bí mật phải quan trọng hàng đầu - tức là mọi kế hoạch, tình hình, thực lực phải chu đáo, mật nhiệm. Ngoại trừ người thống soái và bộ tham mưu, không ai được biết một tý gì về bí mật quân sự này.
- Đánh cờ là bày ra việc chiến tranh, chiến tranh mà để lộ bí mật là hỏng hết.
Ngoại thủy là kế hoạch nước đi (bắt quân, chiếu bí, tranh tiên...) do người ở ngoài cuộc điềm chỉ. Như thế là trái với quy luật chiến tranh, trái với tôn chỉ mục đích Cờ Tướng - là khách quan, lành mạnh, trong sáng, công bằng, lẽ phải...nên cấm ngoại thủy là vậy.
- Đánh cờ tức là hai bên (âm dương) xâm lấn nhau - chuyện trời đất tình tứ với nhau, làm sao lại để cho kể ở ngoài cuộc biết được mà chỉ chỏ. Cho nên ngoại thủy cũng là trái đạo vậy.
- Đánh cờ tức là đấu trí - cần sự yên tĩnh để tư duy (suy tính). Nếu óc nhiều người sẽ tạo nên tiếng ồn, làm mất sự bình yên của tâm trí, làm tổn thương tư duy.
Với những tính chất quan trọng tràn đầy đạo lý nêu trên, nên luật cấm ngoại thủy đã được mọi kỳ thủ tuân theo nghiêm túc, từ xưa đến nay. (Tuy vậy, vẫn không tránh khỏi ngoại thủy - nếu cờ bày ra ở nơi đông người hâm mộ cờ tướng).
HẮC GIẢ TIÊN HÀNH
Trong cờ tướng có luật "Hắc giả tiên hành" (Bên cờ đen hay xanh đi trước), vốn hình thành từ lâu đời. Tại sao bên cờ đen hay xanh lại đi trước? Vì người xưa biết - màu sắc có ảnh hưởng đến tâm lý, khí lực con người. Theo nguyên lý âm dương thì sắc đen hay xanh thuộc âm - mà đã thuộc về âm thì xấu, thường gặp những điều không may. Màu đen có âm khí - nên người dùng cờ đen khí lực yếu hơn người dùng cờ đỏ (vì đỏ thuộc dương - tăng thêm khí lực). Do đó, để bù lại sự giảm sút khí lực, xui xẻo, không may...nên người cầm quân đen được đi trước.
Như vậy, sắc đen và đỏ trong cờ tướng tượng trưng cho âm dương. Khi âm dương đã cân bằng hòa hợp với nhau thì biến hóa vô cùng - thiên hình vạn trạng. Nếu âm dương không cân bằng nhau thì không có sự biến hóa sinh ra nhau được.
Theo lý âm dương - trong vũ trụ có âm dương (Trời đất, sáng tối, đực cái) cân bằng hòa hợp nhau thì sinh ra muôn loài vạn vật.
Người có âm dương (cái đực) cân bằng hòa hợp thì sinh sôi nảy nở.
Sự vật có âm dương cân bằng hòa hợp thì bền vững.
Trong cờ tướng - quân đen có 16 con (thuộc âm) - quân đỏ có 16 con (thuộc dương) - Đó là âm dương cân bằng - nếu hòa hợp, bai bên (hai kỳ thủ) được phép bắt tay hòa, không tiếp tục chiến đấu nữa. Nếu khí lực, tài năng hai bên không cân bằng thì cuộc cờ sẽ có người thắng kẻ bại. Kết cục là sát cuộc - có bên thắng, bên bại. Nếu hai bên khí lực, tài năng cân bằng nhau thì cuộc cờ biến hóa vô cùng. Kết cục là hòa cuộc - hòa (không phân thắng bại). Cuộc cờ hòa còn gọi là cờ sinh. Còn có thắng có bại gọi là cờ tử.
Đạo lý Tượng kỳ luôn lấy sự cân bằng làm chuẩn - nên từ bàn cờ, quân cờ đều bằng nhau và hai bên đều lấy bên phải làm chuẩn. Mọi thứ đều cân bằng chỉ duy có màu sắc (bên âm, bên dương) chưa tuyệt đối cân bằng - nên bên âm (đen hoặc xanh) được ưu tiên đi trước vậy.
CHIẾU BẤT QUÁ TAM
Phàm việc gì cũng có tốt, có xấu. Việc tốt thì được khen việc xấu thì bị chê cười. Việc tốt lặp lại nhiều lần càng hay, việc xấu lặp lại nhiều lần càng dở. Làm người ai chẳng có xấu, có tốt. Việc làm xấu mắc phải một lần có thể tha thứ được, mắc phải hai lần thì phải quở phạt, mắc phải ba lần thì phải trừng trị thích đáng, không để mắc phải lần thứ tư (không cho hành vi xấu tái diễn lần thứ tư).
Trong Cờ Tướng có luật "Chiếu bất quá tam" tức là một quân cờ chỉ đánh Tướng (chiếu tướng) ba lần (không được quá ba lần). Đánh người là hành vi xấu nên đánh Tướng đến ba lần rồi mà không có kết quả là không ra thể thống gì. Người đánh cờ nếu đã đánh tướng Tướng (chiếu tướng) đến ba lần mà vẫn không bắt được thì phải biết xấu hổ mà đừng chiếu tướng nữa. Nói về chu kỳ thịnh suy thì số 3 rất có ý nghĩa. Cổ ngữ có câu "không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời". Sự vật phát triển theo quy luật "bất quá tam này" - sinh ra, lớn lên (trưởng thành) rồi suy tàn, để trở về khởi điểm đầu "không" của Đạo.
Một quân cờ chiếu tướng đến ba lần, mà không bắt được tướng là coi như đã hết thế rồi - nếu tiếp tục chiếu tướng nữa là trái đạo, nên phải trở về điểm khởi đầu "Không" - không chiếu tướng nữa. Nếu chiếu tướng hoài là xấu, là trái đạo, sẽ bị chê cười.
QUÂN XE KHÔNG CHIẾU HẬU
Trong Cờ Tướng có nhiều loại quân - Tướng, Sỹ, Tượng (Bồ) Xe, Pháo, Mã và Chốt (Tốt). Mỗi loại quân cờ có cách đi, cách đánh khác nhau. Không phải trời đất sinh ra cách đi, cách đánh của các quân cờ, mà do con người đặt ra. Vậy thì dụng ý của người xưa như thế nào mà không để quân xe chiếu hậu?
Quân xe có sức mạnh, uy lực ghê gớm. So sánh giá trị tấn công của từng loại quân cờ thì "Xe mười, pháo bảy, ngựa ba". Nếu hình dung Tướng như là Ông Vua thì Xe là một thống soái - một đại tướng tài giỏi, đức độ, là anh hùng cái thế trong thiên hạ. Đã là anh hùng cái thế trong thiên hạ, xe không bao giờ đánh lén ai. Hễ đánh thì đánh trước mặt công khai. Xe còn tượng trưng cho người quân tử đại lượng bao dung, không đánh người dưới ngựa hay đánh từ phía sau đối phương, tức không chiếu hậu (chiếu đít). Xe không thích làm như thế và cho hành động đánh sau lưng đó là tiêu nhân. Cho nên từ xưa đến nay các quân tướng sỹ tượng, pháo mã sát quân, đánh tướng đối phương thế nào cũng được, nhưng xe không thèm đánh sau lưng tướng - đấy là tính anh hùng quân tử của Xe. Hành động của Xe còn có ý nghĩa - không đánh người thất thế, yếu đuối (Như Quan Vân Trường tha cho Tào Tháo ở Dung Huệ Lộ).
Còn tiếp
Theo Dương Diên Hồng - Đạo lý trong Cờ Tướng
.View more random threads:
- Cờ Tướng Nhập Môn
- [Cờ thế] Một Xe hai Pháo hai Chốt đối Một Xe hai Chốt
- Down "Quyển Sách Rồng "
- Thuận pháo dùng mã cục
- Cách khai cuộc hiệu quả để chiếm được thế trận?
- Một số đòn phối hợp công -sát thương
- Nguyên tắc cơ bản trong khai cuộc trong Cờ tướng
- [Cờ thế] Xe pháo hợp công
- Vài nét về lịch sử phát triển khai cuộc
- Phiên bản mới nhất của game cờ tướng, cờ úp Online...
- Đại liệt thủ pháo
- Tính giáo dục trong cờ tướng
- Chơi cờ tướng online miễn phí
- Đạo lý làm người trong cờ tướng
- Bắt tướng trong cung
Trả Lời Với Trích Dẫn
khanhsy
Butchi
10:26, 16th Jul 2012 #12087Chiến không em ;;)